Vì sao một số gia tộc giàu suốt hơn 100 năm mà không ai biết mặt?

Trong thời đại mà một bài đăng trên mạng xã hội có thể biến một doanh nhân thành người nổi tiếng chỉ sau một đêm, có một nghịch lý đáng chú ý: những người giàu nhất thế giới chưa chắc là những người được biết đến nhiều nhất.

Chúng ta biết Elon Musk vì những dòng trạng thái trên X. Biết Mark Zuckerberg qua Meta. Biết Jeff Bezos nhờ Amazon. Họ là gương mặt đại diện cho những đế chế công nghệ của thế kỷ XXI.

Nhưng có lẽ rất ít người có thể kể tên những người đang kiểm soát Hermès, Walmart hay Mars, những doanh nghiệp trị giá hàng trăm tỷ USD đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Đó là thế giới của các gia tộc. Ở đó, sự giàu có không được đo bằng số người theo dõi trên mạng xã hội, mà bằng khả năng gìn giữ quyền lực, tài sản và ảnh hưởng qua hàng chục, thậm chí hàng trăm năm.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều gia đình giàu nhất thế giới gần như vắng bóng trước truyền thông. Đó là một lựa chọn.

Khi sự kín tiếng trở thành một chiến lược

Trong giới tài phiệt, có một quan niệm được truyền qua nhiều thế hệ: tiền bạc có thể thu hút sự ngưỡng mộ, nhưng cũng kéo theo sự chú ý không mong muốn. Vì vậy, nhiều gia đình giàu lâu đời lựa chọn để thương hiệu trở thành nhân vật chính, còn bản thân họ lùi về phía sau.

Người mua có thể xếp hàng nhiều năm để sở hữu một chiếc Birkin, nhưng không nhất thiết phải biết ai đang nắm quyền kiểm soát Hermès. Hàng triệu người mua sắm tại Walmart mỗi ngày mà chưa từng nhìn thấy những người thừa kế gia tộc Walton.

Hay như Mars, tập đoàn đứng sau những thương hiệu quen thuộc như M&M's, Snickers, Pedigree hay Whiskas vẫn là một trong những doanh nghiệp gia đình kín tiếng nhất nước Mỹ. Sự hiện diện của họ không nằm trên các trang cá nhân, mà trong những doanh nghiệp có sức ảnh hưởng toàn cầu.

Giàu có chỉ là bước khởi đầu

Kiếm được một khối tài sản khổng lồ đã khó. Giữ được nó qua nhiều thế hệ còn khó hơn. Không ít doanh nghiệp lừng danh biến mất sau khi người sáng lập qua đời. Nhiều gia đình giàu có cũng chứng kiến tài sản bị chia nhỏ bởi tranh chấp, đầu tư sai lầm hoặc thay đổi của thị trường.

Điều khiến các gia tộc lâu đời trở nên khác biệt không chỉ là quy mô tài sản, mà là khả năng xây dựng một hệ thống đủ vững để tồn tại lâu hơn bất kỳ cá nhân nào.Ở nhiều gia đình, quyền lực không nằm trong tay một người, mà được bảo vệ bởi các công ty holding, quỹ tín thác, hội đồng gia đình và những quy tắc kế thừa được chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Đó là lý do họ không chỉ xây dựng doanh nghiệp. Họ xây dựng một di sản.

Old Money và New Money

Trong văn hóa phương Tây, người ta thường nhắc đến hai khái niệm: Old Money và New Money. New Money là những người tạo dựng tài sản trong một thế hệ. Họ thường gắn với tinh thần khởi nghiệp, đổi mới và sẵn sàng trở thành gương mặt đại diện cho doanh nghiệp.

Old Money lại mang một triết lý khác. Họ ưu tiên sự bền vững hơn tốc độ, gìn giữ danh tiếng hơn sự phô trương và đặt việc chuyển giao tài sản cho thế hệ kế tiếp lên ngang hàng với việc tạo ra tài sản.

Không phải mọi gia tộc giàu đều là Old Money, nhưng phần lớn những gia đình duy trì vị thế suốt hơn một thế kỷ đều có điểm chung: họ coi doanh nghiệp là một phần của di sản gia đình, chứ không đơn thuần là một khoản đầu tư.

 Những đế chế đứng sau các thương hiệu quen thuộc

Điều thú vị là nhiều thương hiệu gắn bó với cuộc sống hàng ngày của chúng ta vẫn đang được kiểm soát bởi các gia đình sáng lập hoặc hậu duệ của họ.

Đằng sau Hermès là một gia tộc đã giữ quyền kiểm soát thương hiệu suốt gần hai thế kỷ. Đằng sau Walmart là gia đình Walton, những người nhiều năm liền nằm trong nhóm giàu nhất thế giới. Đằng sau Mars là một đế chế kẹo bánh và thực phẩm thú cưng với doanh thu hàng chục tỷ USD mỗi năm.

Ở châu Âu có những gia tộc ngân hàng đã tồn tại từ thế kỷ XVIII. Ở Trung Đông là các hoàng gia kiểm soát những quỹ đầu tư khổng lồ. Tại châu Á, những đế chế gia đình vẫn đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực năng lượng, bán lẻ, bất động sản và viễn thông.

Họ có thể khác nhau về văn hóa, ngành nghề hay quy mô, nhưng đều theo đuổi một mục tiêu chung: xây dựng một tài sản đủ lớn để vượt qua thời gian.